روتین ضدپیری پوست: آنچه واقعاً کمک میکند
نویسنده: دکتر محمد توکلی، داروساز و مسئول فنی، داروخانه دکتر توکلی همدان · نوشتهشده با نظارت داروخانه دکتر توکلی ·
بازبینی علمی: دکتر محمد توکلی (داروساز و مسئول فنی، داروخانه دکتر توکلی همدان) و دکتر سارا محمدیان منصور (دکترای حرفهای داروسازی)
پیری پوست یک روند طبیعی است و هیچ کرمی آن را متوقف نمیکند. اما بخش بزرگی از آنچه «پیری زودرس» مینامیم، یعنی چروکهای عمیقتر، لکها و شل شدن پوست، به آفتاب و عادتهای روزمره مربوط است. یک روتین ضدپیری خوب قرار نیست ده مرحله داشته باشد؛ باید بر چند مادهای تکیه کند که بیشترین شواهد علمی را دارند و منظم ادامه پیدا کند.
پیری پوست چرا اتفاق میافتد؟
- پیری ذاتی: با گذر سن، تولید کلاژن و الاستین کم میشود و پوست نازکتر و خشکتر میشود.
- پیری ناشی از نور (فوتوایجینگ): اشعه UV مهمترین عامل بیرونی است و بسیاری از چروکها و لکهای صورت را به آن نسبت میدهند.
- عوامل دیگر: سیگار، آلودگی هوا، خواب ناکافی و تغذیه نامناسب.
چهار ستون روتین ضدپیری
| ستون | چرا | نکته | | --- | --- | --- | | ضدآفتاب روزانه | پرشواهدترین قدم برای پیشگیری از پیری ناشی از نور | طیف گسترده، SPF دستکم ۳۰، هر روز | | رتینوئیدها | پرمطالعهترین گروه موضعی برای بهبود ظاهر چروکهای ریز و بافت پوست | فقط شب، تدریجی؛ در بارداری مصرف نشود | | آنتیاکسیدانها | کمک به محافظت در برابر آسیب اکسیداتیو، در کنار ضدآفتاب | مثل سرم ویتامین سی | | مرطوبکننده | پوست مرطوب صافتر به نظر میرسد و سد پوست حفظ میشود | با سرامید، گلیسرین، پپتید |
روتین صبح
- ۱.شوینده ملایم؛
- ۲.سرم آنتیاکسیدان (مثلاً ویتامین C)؛
- ۳.مرطوبکننده؛
- ۴.ضدآفتاب طیف گسترده. (SPF چیست؟)
روتین شب
- ۱.پاککردن ضدآفتاب و آرایش و شستوشو؛
- ۲.رتینوئید (رتینول، رتینال یا با نسخه پزشک ترتینوئین)؛
- ۳.مرطوبکننده.
در شبهایی که رتینوئید نمیزنید، میتوانید از لایهبردار ملایم (مثل AHA) یا فقط آبرسان استفاده کنید؛ هر دو را در یک شب نزنید. برنامه هفتگی را در روتین پوستی هفتگی ببینید.
شروع رتینوئید بدون تحریک
- ۱.با غلظت پایین شروع کنید و ۲ تا ۳ شب در هفته؛
- ۲.به اندازه یک نخود برای کل صورت، روی پوست خشک؛
- ۳.دور چشم، کنار بینی و لبها را با احتیاط بزنید؛
- ۴.اگر خشکی یا قرمزی داشتید، اول مرطوبکننده و بعد رتینوئید بزنید (روش ساندویچی) یا فاصله را بیشتر کنید؛
- ۵.پس از چند هفته، در صورت تحمل، دفعات را بیشتر کنید.
از چه سنی شروع کنیم؟
- ضدآفتاب: از کودکی و برای همه سنین.
- آنتیاکسیدان و مرطوبکننده مناسب: هر زمان که بخواهید.
- رتینوئید: بسیاری از افراد از اواخر دهه بیست یا دهه سی شروع میکنند؛ زمان دقیق به نوع پوست، نیاز و تحمل شما بستگی دارد.
نوع پوست شما در انتخاب بافت محصول مهم است؛ اسکن رایگان پوست را امتحان کنید.
انتظارات واقعبینانه
- نتایج رتینوئید معمولاً پس از چند ماه مصرف منظم دیده میشود.
- محصولات موضعی چروکهای عمیق و افتادگی را از بین نمیبرند؛ برای این موارد، روشهای تخصصی با پزشک پوست مطرحاند.
- محصولاتی که «نتیجه فوری» یا «جوانسازی کامل» وعده میدهند را با احتیاط ببینید.
عادتهای مؤثر خارج از قفسه کرمها
- ترک سیگار؛
- خواب کافی و مدیریت استرس؛
- رژیم غذایی متنوع با میوه و سبزی؛
- عینک آفتابی و کلاه برای کاهش اخم کردن زیر نور.
سؤالات متداول
نه لزوماً. اثر بیشتر به ماده مؤثر، غلظت و فرمول بستگی دارد تا قیمت.
بهتر است جدا: ویتامین C صبح، رتینول شب.
برخی پپتیدها نتایج امیدوارکنندهای در مطالعات داشتهاند، اما شواهدشان کمتر از رتینوئیدها و ضدآفتاب است؛ میتوانند مکمل باشند.
الزامی نیست. اگر مرطوبکننده صورت شما دور چشم را تحریک نمیکند، کافی است.
در همدان برای مشورت حضوری به داروخانه دکتر توکلی سر بزنید. درباره ما: درباره درمابین.