ضدآفتاب در بارداری: راهنمای انتخاب و مصرف با نکات داروساز

بارداری با تغییرات هورمونی زیادی همراه است و پوست هم از این تغییرات بی‌نصیب نمی‌ماند. یکی از شایع‌ترین آن‌ها لک‌های قهوه‌ای صورت است که به آن «لک بارداری» یا ملاسما می‌گویند. نور خورشید یکی از مهم‌ترین عوامل تشدیدکننده این لک‌هاست؛ برای همین ضدآفتاب در بارداری یکی از پایه‌ای‌ترین قدم‌های مراقبت از پوست است.

در این مطلب می‌خوانید چرا ضدآفتاب در این دوران اهمیت بیشتری دارد، کدام نوع ضدآفتاب معمولاً انتخاب مناسب‌تری است، به چه ترکیباتی دقت کنید و چطور آن را درست بزنید.

چرا ضدآفتاب در بارداری مهم‌تر می‌شود؟

• تمایل بیشتر به لک: افزایش هورمون‌ها سلول‌های رنگدانه‌ساز را حساس‌تر می‌کند و نور خورشید و حتی نور مرئی می‌تواند لک را پررنگ‌تر کند.
• حساسیت بیشتر پوست: بعضی خانم‌ها در بارداری زودتر قرمز یا ملتهب می‌شوند و محصولاتی که قبلاً مشکلی نداشتند، حالا آزارشان می‌دهند.
• پیشگیری ساده‌تر از درمان است: بسیاری از درمان‌های قوی لک در بارداری توصیه نمی‌شوند؛ پس محافظت روزانه بهترین ابزار در دسترس است.

ضدآفتاب فیزیکی یا شیمیایی؟

| ویژگی | ضدآفتاب فیزیکی (معدنی) | ضدآفتاب شیمیایی | | --- | --- | --- | | فیلتر اصلی | زینک اکساید، تیتانیوم دی‌اکساید | فیلترهای آلی مثل اکتوکریلن، آووبنزون و… | | سازوکار | بیشتر روی سطح پوست می‌ماند | جذب لایه‌های سطحی پوست می‌شود | | احتمال تحریک | معمولاً کمتر | در پوست حساس ممکن است بیشتر باشد | | بافت | گاهی سفیدک می‌گذارد؛ نسخه‌های رنگی بهترند | معمولاً سبک‌تر و شفاف‌تر |

بسیاری از متخصصان پوست برای دوران بارداری ضدآفتاب فیزیکی (معدنی) را ترجیح می‌دهند، چون احتمال تحریک پوست کمتری دارد و جذب آن به بدن ناچیز است. این به معنای «خطرناک بودن» همه ضدآفتاب‌های شیمیایی نیست، اما اگر تردید دارید، فیزیکی انتخاب کم‌دغدغه‌تری است.

ضدآفتاب رنگی: ضدآفتاب‌های رنگی معمولاً اکسید آهن دارند که در برابر نور مرئی هم محافظت بیشتری ایجاد می‌کند؛ برای کسی که مستعد لک بارداری است، گزینه خوبی است و سفیدک را هم می‌پوشاند.

هنگام خرید ضدآفتاب بارداری به چه دقت کنیم؟

• طیف گسترده (Broad Spectrum) و SPF دست‌کم ۳۰: هم UVA و هم UVB. اگر معنای این برچسب‌ها برایتان روشن نیست، SPF چیست را بخوانید.
• بدون عطر یا کم‌عطر: عطر از شایع‌ترین علت‌های تحریک است.
• متناسب با نوع پوست: پوست چرب فلوئید یا ژل‌کرم سبک، پوست خشک بافت کرمی‌تر. برای پوست چرب بهترین ضدآفتاب برای پوست چرب را ببینید.
• فهرست ترکیبات را بخوانید: بعضی ضدآفتاب‌های «ضدلک» یا «ضدپیری» مواد مؤثر دیگری هم دارند که در بارداری باید با پزشک بررسی شوند.

ترکیباتی که در بارداری بهتر است با احتیاط باشید

این فهرست بر اساس توصیه‌های رایج متخصصان پوست است و تصمیم نهایی با پزشک شماست:

• رتینوئیدها (رتینول، ترتینوئین، آداپالن، ایزوترتینوئین): در بارداری توصیه نمی‌شوند.
• هیدروکینون: معمولاً در بارداری کنار گذاشته می‌شود.
• سالیسیلیک اسید با غلظت بالا و لایه‌بردارهای قوی: با پزشک مشورت کنید.
• برخی اسانس‌ها و عطرهای قوی: ممکن است پوست حساس را تحریک کنند.

اگر یک ضدآفتاب «چندکاره» یکی از این‌ها را دارد، یک ضدآفتاب ساده‌تر انتخاب کنید.

چطور ضدآفتاب را درست بزنیم؟

1. ۱.مقدار کافی: برای صورت و گردن تقریباً به اندازه دو بند انگشت اشاره.
2. ۲.آخرین مرحله روتین صبح: بعد از مرطوب‌کننده. ترتیب کامل در روتین پوستی صبح و شب آمده است.
3. ۳.تمدید: اگر بیرون هستید، هر دو تا سه ساعت و بعد از تعریق یا شست‌وشو.
4. ۴.روزهای ابری و داخل خانه کنار پنجره هم: نور UVA و نور مرئی از ابر و شیشه عبور می‌کنند.
5. ۵.محافظت غیرشیمیایی: کلاه لبه‌دار، عینک آفتابی و پرهیز از آفتاب مستقیم ظهر مکمل ضدآفتاب‌اند، نه جایگزین هم.

روتین ساده پوست در بارداری

• صبح: شوینده ملایم ← مرطوب‌کننده مناسب نوع پوست ← ضدآفتاب.
• شب: پاک‌کردن ضدآفتاب و آرایش ← شوینده ملایم ← مرطوب‌کننده.

ساده نگه داشتن روتین در این دوران هم احتمال تحریک را کم می‌کند و هم بررسی ترکیبات را آسان‌تر. اگر نوع پوستتان را نمی‌دانید، اسکن رایگان پوست درمابین کمکتان می‌کند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

• لک‌ها خیلی سریع گسترش پیدا می‌کنند یا شکل و رنگ نامنظم دارند.
• خال جدید یا تغییر در خال‌های قبلی می‌بینید.
• خارش شدید، به‌خصوص در کف دست و پا، یا بثورات گسترده دارید (این مورد را حتماً به پزشک یا ماما اطلاع دهید).
• بعد از زدن ضدآفتاب دچار قرمزی، سوزش یا کهیر می‌شوید.